عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢٩ - اقسام شركت و قسم معتبر آن

ترجمه:

كتاب شركت اسباب شركت‌

سبب حصول شركت گاهى ارث و زمانى عقد و در بعضى موارد حيازت دفعى و در پاره‌اى اوقات ممزوج شدن بطورى كه ممزوجين از هم مشخص و متميز نبوده مى‌باشد.

مورد شركت‌

مورد شركت گاهى عين بوده‌ [١] و زمانى منفعت‌ [٢] و در پاره‌اى اوقات حق‌ [٣]

مى‌باشد.

اقسام شركت و قسم معتبر آن‌

شركت داراى اقسامى است به شرح زير:

١- شركت عنان. [٤]

٢- شركت اعمال. [٥]

٣- شركت مفاوضه. [٦]

٤- شركت وجوه. [٧]

قسم معتبر از شركت، شركت عنان بوده نه آن سه قسم ديگر.

[١] و آن در وقتى است كه شركت به يكى از اسباب (عقد، حيازت و مزج) در عينى از اعيان اموال تحقق يابد.

[٢] نظير اشتراك دو نفر در منفعت و سكناى خانه كه با هم آن را اجاره كرده‌اند.

[٣] مانند اشتراك دو نفر در حق شفعه يا حق خيار.

[٤] آن است كه دو نفر يا بيشتر بواسطه سرمايه‌گذارى نمودن هركدام حركت و عملى را آغاز نموده بطورى كه منافع و بهره‌هاى عائد شده به نسبت سرمايه هريك بينشان تقسيم شود.

[٥] آن است كه دو نفر در ضمن عقدى ملتزم شوند كه هركدام بطور مستقل براى خود كار نموده ولى در آن چه تحصيل مى‌كنند با هم شريك گردند اعم از آنكه از نظر قدر و نوع عمل با هم متفق بوده يا از هردو جهت مختلف و يا از حيث نوع متفق و در مقدار مختلف و يا بالعكس باشند.

[٦] آن است كه دو نفر يا بيشتر به واسطه عقد لفظى اين طور شريك مى‌شوند كه آنچه كسب مى‌كنند بينشان تقسيم نموده و در سودى كه از تجارت برده‌اند با هم سهيم باشند و در مقابل غرامت‌هاى كه به هريك تعلّق مى‌گيرد بطور شركت آن را تحمل كنند.

[٧] آن است كه دو نفر صاحب اعتبار كه از نظر مردم موجّه و آبرومند بوده ولى سرمايه مالى ندارند در ضمن عقد لفظى با هم قرار مى‌گذارند امتعه‌اى به ذمّه خريده با اين شرط كه هرچه را كه هركدام فروختند با هم شريك باشند.